Bespaar energiekosten door goed het benodigde volume aan termijncontracten te bepalen


Wij delen graag onze kennis over de energiemarkt. We zullen de komende periode een reeks van artikelen gaan publiceren gericht op inkoop ideeën voor de inkopers van energie binnen een bedrijf. Dit is de eerste in de reeks. 


Een manier om inkoopkosten te besparen is om goed na te denken over het volume dat ingekocht moet worden. Stel dat een bedrijf het komende jaar in ieder uur 5MW aan elektriciteit nodig heeft. Veel inkopers kopen deze behoefte in door op één of meerdere momenten gedurende het voorafgaande jaar voor een totaal aan 5MW aan base load termijncontracten in te kopen. Bijvoorbeeld door vier keer per jaar voor 1,25MW te klikken.

Wat mij opvalt is dat sommige inkopers bijna als vanzelf de 5MW, dus hun verwachte verbruik, inkopen. Men neemt het totale verbruiksvolume als het aantal benodigde termijncontracten. In de financiële wereld is deze gedachte niet geheel logisch. Het uitgangspunt is dat er een markt is voor levering op de korte termijn, een spotmarkt, zoals de day-aheadmarkt (APX) voor elektriciteit. Handelen (inkopen) op de spotmarkt wordt dan gezien als het uitgangspunt. Nu zijn spotprijzen erg variabel en van tevoren moet een inkoper, die inkoopt op de day-aheadmarkt, rekening houden dat de werkelijke energiekosten hoger of lager kunnen uitvallen dan de verwachte energiekosten. Dit noemen we de onzekerheid van energiekosten.

De vraag, die de inkoper zich hierbij eigenlijk moet stellen, is in hoeverre deze onzekerheid een risico vormt voor het bedrijf. Soms kan de inkoper deze onzekerheid niet dragen, omdat de CFO vereist dat de energiekosten voor aanvang van een jaar bekend zijn ten behoeve van het budget. In dat geval moet de inkoper het volume inkopen met termijncontracten.
Maar hoeft dit niet, dan is het niet per definitie een goede strategie om alles met termijncontracten in te kopen. Indien het bedrijf in staat is om een deel van de onzekerheid van energiekosten op te vangen dan is het benodigde volume aan termijncontracten uiteindelijk veel lager. Hierdoor bespaart de onderneming aan transactiekosten en risicopremies en zal het op termijn goedkoper uit zijn. Bij het opvangen van (een deel) van de onzekerheid kan men denken aan:

  • dat de onderneming een deel van de energiekosten doorberekent in de verkoopprijs van haar producten.
  • dat de onderneming voldoende financiële buffers heeft om prijsonzekerheid op te vangen. In dit geval biedt de onderneming zelf de verzekering tegen prijsrisico in plaats van dat dit risico opgeheven wordt door een termijncontract in te kopen.
  • dat de onderneming producten verkoopt tegen variabele prijzen en die prijzen bewegen onafhankelijk van energieprijzen. Het prijsrisico dat de onderneming loopt komt voort uit de variatie van de productprijzen ten opzichte van de energieprijzen en waarschijnlijk zullen beide prijzen deels elkanders variatie opvangen, waardoor de behoefte om energiekosten af te dekken lager wordt.

Met name het laatste punt uit bovenstaande lijst wordt veel over het hoofd gezien. Bedrijven denken teveel vanuit de positie (“ik heb 5MW nodig”) en niet vanuit de energieportefeuille. Stel een bedrijf heeft elektriciteit nodig om een goed te produceren, waarbij de marktprijs van dat goed varieert. Bedrijven denken dan vaak vanuit twee posities, de energiebehoefte en de hoeveel te produceren goederen, en dekken elke positie dan afzonderlijk af.
Maar wat er eigenlijk moet gebeuren is dat het risico tussen de verkoopprijs van het goed en de inkoopprijs van energie moet worden afgedekt. Door zo te denken heeft een bedrijf bijna altijd minder termijncontracten nodig om risico’s af te dekken. Dit vergt wel een andere denkwijze en CFO’s zullen er in hun budgetten rekening mee moeten houden, echter leidt het wel tot een betere benutting van de energiemarkt en lagere inkoopkosten.

In 2009 heb ik een artikel gepubliceerd in Energy Economics dat dit onderwerp behandelt. We vroegen ons hierbij af of je een 1MW base load behoefte het beste kan inkopen met een 1MW termijncontract of dat er een betere strategie is. Gebaseerd op werkelijke prijzen lieten we zien dat men op langere termijn tegen lagere kosten inkoopt als er voor een deel via de day-aheadmarkt ingekocht wordt, omdat er in termijncontracten risicopremies zitten.

Een onderneming, die voor een deel in staat is prijsrisico’s op te vangen, kan dus op langere termijn energiekosten besparen door goed na te denken hoeveel in te kopen met termijncontracten en hoeveel via de day-aheadmarkt.

Bron: R. Huisman, R. Mahieu en F. Schlichter, 2009, “Electricity portfolio management: optimal peak/off peak allocations”, Energy Economics, 31, 169-174.


Ronald Huisman, Energy Global
Oktober 2014

Wij komen graag met u in gesprek.
Heeft u vragen en/of opmerkingen, aarzel dan niet om eens contact met ons op te nemen via email of het algemene telefoonnummer. U kunt dan vragen naar Malou Bense.